Υπολογιστική σκέψη για παιδιά προσχολικής ηλικίας χωρίς οθόνες

  17/12/2019  |    δραστηριότητες

Υπολογιστική σκέψη

Ακούγοντας υπολογιστική σκέψη και προγραμματισμός συνήθως το μυαλό μας πηγαίνει στη χρήση των υπολογιστών και της τεχνολογίας. Όμως, υπάρχουν τρόποι που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διδάξουν την υπολογιστική σκέψη και βασικές αρχές προγραμματισμού σε παιδιά προσχολικής ηλικίας χωρίς οθόνες.

Η υπολογιστική σκέψη αναφέρεται στις δεξιότητες, τις έννοιες και τη συμπεριφορά που χρησιμοποιούνται στην επιστήμη των υπολογιστών για την επίλυση προβλημάτων ή την ολοκλήρωση έργων. 

Ο χώρος του παιδικού σταθμού ή του νηπιαγωγείου μπορεί να βοηθήσει σε αυτό εφαρμόζοντας απλές μεθόδους σε πράγματα και δραστηριότητες που ούτως ή άλλως τα παιδιά κάνουν καθημερινά. 

Πώς  θα διδάξουμε την υπολογιστική σκέψη σε παιδιά προσχολικής ηλικίας χωρίς οθόνες

Μεγάλο μέρος του εκπαιδευτικού προγράμματος σε έναν παιδικό σταθμό ή νηπιαγωγείο περιλαμβάνει βιωματική μάθηση, παιχνίδια και τραγούδια. Με προσεγμένο σχεδιασμό, τα μικρά παιδιά μπορούν να συμμετάσχουν σε τέτοιες δραστηριότητες και να αναπτύξουν υπολογιστική σκέψη με τρόπους κατάλληλους για την ηλικία τους.

Σε αυτή τη νεαρή ηλικία, τα παιδιά μπορούν να κάνουν δραστηριότητες χωρίς να χρησιμοποιήσουν οθόνες για να κατανοήσουν τους αλγόριθμους, την αλληλουχία των γεγονότων και την έννοια της επανάληψης.

Περιγράφουμε ό,τι κάνουμε και ό,τι συμβαίνει γύρω μας

Μπορούμε να διδάξουμε στα παιδιά την αλληλουχία των γεγονότων, ενεργώντας ή περιγράφοντας τις οδηγίες για οποιαδήποτε γνωστή δραστηριότητα - βάζοντας παπούτσια, βουρτσίζοντας τα δόντια, ταΐζοντας ένα κατοικίδιο ζώο.


Φτιάχνουμε κάρτες εικόνων

Ζητάμε από τα παιδιά να δημιουργήσουν κάρτες εικόνων για να ακολουθήσουν ένα "πρόγραμμα" για αυτή τη δραστηριότητα. Δείχνουμε τι συμβαίνει, όταν αλλάζει η ακολουθία.

Μετατρέπουμε το βιβλίο σε ζωντανό παιχνίδι


Μπορούμε να διαβάσουμε ένα βιβλίο εικόνων στο οποίο ένας χαρακτήρας ταξιδεύει σε διάφορες τοποθεσίες με μια σαφή σειρά. Γράφουμε ένα "πρόγραμμα" για την κίνηση του χαρακτήρα και, στη συνέχεια, χρησιμοποιώντας ένα χάρτη και μια κούκλα, εκτελούμε το πρόγραμμα μετακινώντας την κούκλα σε κάθε θέση του χάρτη.

Συνδέουμε την καθημερινότητα με τον προγραμματισμό 

Μπορούμε να μετατρέψουμε όλες τις καθημερινές ενέργειες σε φράσεις: "Αν γίνει αυτό..., τότε θα γίνει κάτι άλλο...."


Ένα γεγονός μπορεί να αποτελέσει τον τρόπο για να ξεκινήσει μία άλλη ενέργεια. Οι προϋποθέσεις καθορίζουν το σύνολο των συνθηκών που πρέπει να υπάρχουν για την εκτέλεση του προγράμματος.


Για παράδειγμα, το χτύπημα των κουδουνιών, το χτύπημα των χεριών και το άνοιγμα ή το κλείσιμο του διακόπτη για το φως της αίθουσας  είναι όλα τα γνωστά γεγονότα που χρησιμοποιούν οι εκπαιδευτικοί ως σήματα για κάποιες ενέργειες.

Όλα αυτά μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε φράσεις, όπως:
 

  • "Εάν κάποια μέρα βρέχει, κάθε φορά που θα χτυπάω το κουδουνάκι, τότε θα καθόμαστε κάτω κυκλικά και θα παίζουμε ένα παιχνίδι μέσα στην τάξη.» 
     
  • "Αν στέκομαι δίπλα στην πόρτα και χτυπήσω παλαμάκια, τότε θα είναι η ώρα να βγούμε στην αυλή."


Με αυτόν τον τρόπο μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά εξοικειώνονται με την έννοια της ακολουθίας και κατανοούν ότι όταν γίνεται κάτι, ακολουθεί κάτι άλλο.

Αν το καλοσκεφτούμε όλες οι συνήθειες είναι καθημερινά επαναλαμβανόμενες ενέργειες – το περπάτημα, το ντύσιμο, το φαγητό, το περπάτημα μέχρι το σχολείο, η επιστροφή στο σπίτι, το παιχνίδι, η διαδικασία του ύπνου.

Όλες οι καθημερινές ρουτίνες μπορούν να μετατραπούν σε προγραμματιστική και υπολογιστική σκέψη: «Αν….., τότε….., αλλιώς…»
 

  • "Αν το μπολ είναι γεμάτο δημητριακά, τότε συνέχισε να τρως, αλλιώς άφησε κάτω το πηρούνι."
     
  • "Αν είναι καθημερινή, τότε πήγαινε στο σχολείο, αλλιώς μπορείς να κοιμηθείς περισσότερο και να παίξεις ως αργά."


Χρησιμοποιούμε τη μουσική και το τραγούδι

Τα τραγούδια και ο χορός είναι ένας άλλος τρόπος για να διδάξουμε στα παιδιά την έννοια της επανάληψης, καθώς όλα έχουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις, στίχους και ρεφρέν.


Γιατί να καλλιεργήσουμε την υπολογιστική σκέψη από την προσχολική ηλικία

Το πλεονέκτημα που έχει ένα παιδί, αν ξεκινήσει να καλλιεργεί την υπολογιστική σκέψη ήδη από την προσχολική ηλικία, είναι ότι θα έχει την ευκαιρία να αποκτήσει ευκολότερα κάποιες κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες στην πορεία.

Ζητώντας από τα παιδιά να εργαστούν σε ζευγάρια ή σε ομάδες, μπορούμε να καλλιεργήσουμε την ικανότητα για επικοινωνία, συνεργασία και ενσυναίσθηση.

Το να καλλιεργήσουμε την υπολογιστική σκέψη είναι σημαντικό, αλλά ακόμη πιο σημαντικό είναι να καλλιεργήσουμε τις κατάλληλες προϋποθέσεις και συμπεριφορά για να μπορεί κάποιος να συνεργαστεί με άλλους ανθρώπους. 

Αν περιμένουμε μέχρι τα παιδιά να πάνε στο γυμνάσιο για να ξεκινήσουν να έρχονται σε επαφή με τον προγραμματισμό, τότε θα έχουμε χάσει την ευκαιρία για να το κάνουμε εύκολο και διασκεδαστικό.

Χωρίς να χρησιμοποιήσουν οθόνες και μέσα από το παιχνίδι, το χορό, τη μουσική, τις καθημερινές δραστηριότητες τα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορούν να κατακτήσουν την υπολογιστική σκέψη και να αποκτήσουν μία επιπλέον δεξιότητα, ένα εφόδιο για το μέλλον τους.  

Οι τρόποι με τους οποίους θα εργαστούν, θα αλληλεπιδράσουν και θα επικοινωνήσουν οι παιδαγωγοί με τα παιδιά, θα τα βοηθήσει να συνεχίσουν να εξελίσσονται και έτσι τα μικρά παιδιά του σήμερα θα μπορέσουν να κατακτήσουν δεξιότητες που θα τα βοηθήσουν να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις του αύριο.

Αν θέλεις να ενημερώνεσαι για θέματα που αφορούν την προσχολική εκπαίδευση και τη δημιουργική απασχόληση, κάνε εγγραφή στο newsletter μας.