Μαρία Μοντεσσόρι: πώς από γιατρός έγινε παιδαγωγός

Μαρία Μοντεσσόρι: από γιατρός παιδαγωγός

Η Μαρία Μοντεσσόρι ήταν αναμφισβήτητα μία από τις γυναίκες που άσκησαν μεγάλη επιρροή στην προσχολική αγωγή σε όλο τον κόσμο.

Μαρία Μοντεσσόρι: ποια ήταν

Η Μαρία Μοντεσσόρι γεννήθηκε το 1870 σε  μία πόλη της Ιταλίας.  Ήθελε να μπει στον ανδροκρατούμενο τότε χώρο της ιατρικής και παρά τα εμπόδια που συνάντησε λόγω του φύλου της, τα κατάφερε. Ήταν μία από τις πρώτες γυναίκες που μπήκαν στην ιατρική σχολή της Ιταλίας.

Συμμετείχε στο κίνημα για τα δικαιώματα των γυναικών και αυτό που τη χαρακτήριζε ήταν ότι έδειχνε σεβασμό σε όλους τους ασθενείς της ανεξάρτητα από την κοινωνική τους κατάσταση.

Πώς προέκυψε το ενδιαφέρον της για την αγωγή των  παιδιών

Σε ηλικία 27 ετών συμμετείχε ως εθελόντρια σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα της Ψυχιατρικής κλινικής του Πανεπιστημίου της Ρώμης και άρχισε να δείχνει ενδιαφέρον για τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες.

Η Μοντεσσόρι  έγινε διευθύντρια του Orthophrenic School  για παιδιά με αναπτυξιακά μειονεκτήματα το 1900.  Εκεί άρχισε να διερευνά διεξοδικά την ανάπτυξη και την εκπαίδευση στην παιδική ηλικία.

Τότε άρχισε να υποστηρίζει ότι η αιτία της παραβατικότητας των παιδιών με νοητική και αναπτυξιακή αναπηρία ήταν η έλλειψη υποστήριξης σε αυτά.

Για δύο χρόνια μελετούσε τη συμπεριφορά των παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες και σιγά σιγά άρχισε από γιατρός να γίνεται παιδαγωγός.  Έτσι, ξεκίνησε να μελετά για την εκπαιδευτική φιλοσοφία και ανθρωπολογία και να διδάσκει σε παιδιά. Στη συνέχεια, έγινε λέκτορας  στην Παιδαγωγική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ρώμης.

Πώς δημιουργήθηκε η μέθοδος Μοντεσσόρι

Η επιτυχία της Μοντεσσόρι στα παιδιά με αναπτυξιακές δυσκολίες την έκανε να θέλει να εφαρμόσει τις μεθόδους της σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης.

Σε μία φτωχογειτονιά της Ρώμης,δημιουργήθηκε το Σπίτι των Παιδιών. Ήταν παιδιά άστεγων οικογενειών, ηλικίας έως 6 ετών. Επειδή ήταν αγράμματα και αντικοινωνικά, προκαλούσαν καταστροφές σε έναν  χώρο ανοικοδόμησης της περιοχής και έτσι, η κατασκευαστική εταιρεία που την είχε αναλάβει, αποφάσισε να τα συγκεντρώσει  σε ένα δωμάτιο για να περιορίσει τις καταστροφές.  Κανένας δεν ενδιαφερόταν για τα παιδιά αυτά. Δεν είχαν ούτε ένα παιχνίδι για να παίξουν.

Η Μοντεσσόρι έβαλε μία γυναίκα να τα προσέχει και τους πήγε κάποια υλικά για να απασχολούνται. Ζήτησε από τη γυναίκα να μην παρεμβαίνει σε αυτό που κάνουν τα παιδιά και να μην τα διακόπτει.

Για δύο χρόνια η Μοντεσσόρι  απλά τα παρατηρούσε και άφηνε τη φυσική περιέργεια των παιδιών να τα οδηγήσει στη γνώση μέσα από τη δοκιμή και το λάθος.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Τα παιδιά άρχισαν να γίνονται κοινωνικά, να συμπεριφέρονται πιο σωστά και να παίρνουν πρωτοβουλίες. Επίσης, όταν η Μοντεσσόρι έδωσε σε αυτά τα παιδιά υλικό για να μάθουν τα γράμματα, είδε έκπληκτη ότι άρχισαν να διαβάζουν και να γράφουν χωρίς να τα έχει διδάξει ποτέ κανείς.

Έτσι, το 1907 άνοιξε το Casa dei Bambini (Το σπίτι των παιδιών).  Η Μοντεσσόρι άρπαξε την ευκαιρία να χρησιμοποιήσει το υλικό της σε παιδιά τυπικής ανάπτυξης και συνειδητοποίησε ότι, όταν τα παιδιά βρίσκονται σε ένα περιβάλλον, όπου οι δραστηριότητες  γίνονται με τρόπο που υποστηρίζει τη φυσική τους ανάπτυξη, μπορούν να εκπαιδευτούν μόνα τους.

Διάβασε περισσότερα γιατί η αγορά του Μοντεσσοριανού υλικού αποτελεί μια επένδυση 

Το σπίτι των παιδιών Μαρία Μοντεσσόρι


Το βιβλίο για τη μέθοδο Μοντεσσόρι: The Montessori Method

Από το 1909 και μετά ξεκίνησε να χρησιμοποιεί τη μέθοδο Μοντεσσόρι στα παιδιά, κρατώντας σημειώσεις πάνω στις οποίες βασίστηκε το πρώτο της βιβλίο, The Montessori Method, που πολύ γρήγορα μεταφράστηκε σε 20 γλώσσες και επηρέασε σε μεγάλο βαθμό την προσχολική αγωγή.


Ποια ήταν η θεωρία της Μοντεσσόρι;


Σύμφωνα με τη θεωρία της Μοντεσσόρι και τη μέθοδο που ανέπτυξε, τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα, όταν επιλέγουν μόνα τους  αυτό που πρέπει να μάθουν.


Η μέθοδος Μοντεσσόρι αποτελεί βιωματική μάθηση που απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας από 0 - 24 ετών και χωρίζεται σε 4 στάδια ανάπτυξης (ηλικίες 0-6, 6-12, 12-18, 18-24 ετών).

Τα παιδιά απελευθερώνονται και αφήνονται στην επιθυμία τους για ανάπτυξη και μάθηση χωρίς περιττές απαγορεύσεις και "μη". Η μοντεσσοριανή τάξη αποτελείται από παιδιά διαφόρων ηλικιών και ο μοντεσσοριανός δάσκαλος ενθαρρύνει την ανεξαρτησία των παιδιών.


Η ίδρυση του Association Montessori Internationale  (AMI)

Η μοντεσσοριανή μέθοδος άρχισε να εξαπλώνεται και σε όλο τον κόσμο άρχισαν να εμφανίζονται μοντεσσοριανές κοινότητες, μοντεσσοριανά σχολεία και προγράμματα. Το 1929 ιδρύθηκε το AMI (Association Montessori Internationale) από τη Μοντεσσόρι για να συνεχιστεί και να διαδοθεί ακόμη περισσότερο το έργο της.

Όποιος θέλει να γίνει μοντεσσοριανός δάσκαλος, μπορεί να πάρει την επίσημη πιστοποίηση από το AMI, που έχει εκπαιδευτικά κέντρα σε 36 χώρες και σε πάνω από 90 πόλεις παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης και της Αθήνας.

Το 1947, η Montessori, πλέον 76 ετών, απευθύνθηκε στην UNESCO με θέμα «Εκπαίδευση και Ειρήνη». Το 1949 έλαβε την πρώτη από τις τρεις υποψηφιότητες για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.

Η Μοντεσσόρι πέθανε το 1952 στην Ολλανδία, αλλά η παιδαγωγική της μέθοδος επιβιώνει παγκοσμίως.